فستینگ به معنی روزه داری میباشد، یکی از روشهای جدید و مورد توجه در زمینه تغذیه و بهبود سلامت و کنترل وزن است. این روش، تجدید نظر در رابطه با مفهوم غذاخوردن را با تمرکز بر تعلیق موقت از مصرف غذاها در یک دوره زمانی خاص ارائه میدهد.
رژیم فستینگ انواع و اشکال مختلفی دارد رژیم 16-8 از معروف ترین مدل های روزه داری فستیگ میباشد؛ میزان کاهش چربی از طریق دوره رژیم فستینگ به عوامل مختلفی ستگی دارد ولی میتوان گفت به صورت متوسط بیسن 250 تا 750 گرم کاهش را میتوان در هفته مشاهده کرد.
با اینکه رژیم فستینگ به نظر ممکن است در برخی موارد چالشها و نیاز به تعداد معدودی از پژوهشها برای اثبات تمام اثرات آن وجود داشته باشد، اما جایگاه برجستهای در زمینه بهینهسازی سلامت و کاهش وزن دارد. در این مقاله، به جزئیات بیشتر درباره انواع مختلف رژیمهای فستینگ، تأثیرات آن بر متابولیسم و عوارض جانبی ممکن پرداخته خواهد شد.
منبع این مقاله برگرفته شده از تحقیقات دکتر میرز در تحقیقی که در دانشگاه میشیگان انجام داد، اثرات رژیم فستینگ بر سلامت قلبی-عروقی و کاهش ریسک فاکتورهای قلبی را بررسی کرد.
فهرست مطالب
رژیم فستینگ چیست؟
رژیم فستینگ، رژیم محدود کردن زمان مصرف غذا یا الگویی تغذیهای است. به صورتنی که مدت زمانی از روز یا هفته با فاصله ای مشخص از مصرف غذا خودداری میکنید. این الگو، در مقایسه با رژیمهای معمولی که تمام طول روز یا هفته شما را به مصرف غذا اختصاص میدهند، یک تغییر بسیار مهم در نحوه مصرف غذای شما ایجاد میکند.
یکی از انواع رایج رژیم فستینگ، رژیم 16/8 است که در آن شما 16 ساعت از 24 ساعت را بدون مصرف غذا در نظر میگیرید و سپس در 8 ساعت باقیمانده، وعدههای غذایی خود را مصرف میکنید. این الگو به عنوان مثال، ممکن است به شما اجازه دهد از ساعت 12 ظهر تا 8 شب به غذا دسترسی داشته باشید و بقیه را برای دوره فاصلهای نادیده بگیرید. در ادامه درباره انواع رژیم فستنیگ بیشتر صحبت خواهیم کرد.
فستینگ چگونه عمل میکند؟
با فاصله ایجاد کردن در زمان های غذا خوردن، بدن به دنبال منابع انرژی جایگزین به جای گلوکز (که معمولاً از کربوهیدرات تأمین میشود) میگردد. در این حالت، چربیهای انباشته در بدن به عنوان منبع انرژی استفاده میشوند. این باعث میشود که چربیهای ذخیرهشده کاهش یابند و در نتیجه، وزن شما کاهش یابد.
در علاوه، تحقیقات نشان داده است که رژیم فستینگ ممکن است به بهبود حساسیت به انسولین کمک کند. این هورمون مسئول از تنظیم قند خون است و کاهش حساسیت به آن میتواند به کنترل موثرتر قند خون و پیشگیری از دیابت کمک کند.
در طول دورههای فاصله، بدن به تولید هورمونات استرس نیز میپردازد. این هورمونات به فرآیندهای فیزیولوژیکی مانند افزایش سوختسوزی چربیها و کاهش سوختسوزی گلوکز کمک میکنند.
همچنین، برخی از تحقیقات نشان دادهاند که رژیم فستینگ ممکن است به بهبود عملکرد مغز و افزایش تمرکز و حافظه منجر شود. این اثرات ممکن است به دلیل فعالسازی مسیرهای متنوع متابولیسم در سلولهای عصبی باشند.
بنابراین، رژیم فستینگ با تغییر الگوی غذایی و زمانبندی مصرف غذا، تأثیرات متنوعی بر سلامت ارائه میدهد که از کاهش وزن گرفته تا بهبود عملکرد مغزی و کنترل قند خون.
جهت مشاهده و خرید محصولات رژیمی کلیک کنید
مزایای رژیم فستینگ
رژیم فستینگ، یک الگوی تغذیهای با اهمیت متنوع و جذاب است که باعث موفقیت در کاهش وزن و بهبود سلامت عمومی میشود. در این مقاله، به بررسی و توضیح مزایای این نوع رژیم پرداخته خواهد شد.
کاهش وزن و چربی بدن:
یکی از مزایای بارز رژیم فستینگ، کاهش وزن و چربی بدن میباشد. در دورههای فستینگ، بدن به جای انرژی مستقیماً از گلوکز، از چربیهای انباشته شده استفاده میکند. این فرآیند منجر به افزایش کاهش وزن و بهبود ترکیب بدنی میشود.
بهبود حساسیت به انسولین:
رژیم فستینگ میتواند حساسیت به انسولین را بهبود بخشد. با کاهش مصرف غذا در دورههای فستینگ، سلولهای بدن بهترین استفاده را از انسولین (هورمون کنترل قند خون) میکنند که به کنترل قند خون و پیشگیری از دیابت کمک میکند.
افزایش عملکرد مغزی:
یکی از مفاهیم جالب رژیم فستینگ، تأثیرات مثبت آن بر عملکرد مغزی است. دورههای فستینگ میتوانند فرایندهای تعمیر و بازسازی مغز را تشویق کنند، که بهبود حافظه، تمرکز و انجام وظایف شناختی را ارتقا میدهد.
کاهش التهابات و بهبود سلامت قلبی:
رژیم فستینگ میتواند به کاهش التهابات در بدن کمک کند. دورههای فستینگ باعث کاهش تولید سایتوکینهای التهابی میشوند و این مسئله میتواند به بهبود سلامت قلبی و کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی کمک کند.
محافظت در برابر برخی بیماریها:
پژوهشها نشان دادهاند که رژیم فستینگ ممکن است در مقابل برخی بیماریها نظیر سرطان و بیماریهای مزمن متعددی که به التهابات مرتبط هستند، محافظت کند. این امر به نظر میرسد که از طریق مکانیسمهای مختلفی از جمله بهبود انسولین و کاهش التهابات ایجاد شده است.
بهبود ترمیم سلولی
اتوفاژی یا ترمیم سلولی فرآیندی است که در طول رژیم فستینگ برای بدن رخ می دهد. در اتوفاژی سلول های قدیمی یا آسیب دیده بدن به شکل طبیعی تخریب می شوند و سلول های جدید و سالم توسط بدن جایگزین می گردند. انجام این نوع رژیم و بدون غذا ماندن برای چندین ساعت در روز به نوسازی و بهسازی سلول های بدن کمک می نماید
رژیم فستینگ، با تأثیرات مثبت بر وزن، سلامت قلبی، و عملکرد مغزی، یک گزینه جذاب برای افرادی است که به دنبال راهکارهای متنوع در جهت بهبود کیفیت زندگی و سلامتی خود هستند. هرچند این رژیم با چالشها و محدودیتهای خود همراه است، اما با مشورت با متخصصان تغذیه و پیگیری دقیق، میتواند به عنوان یک ابزار مؤثر در مسیر بهبود سلامت در نظر گرفته شود.
بیشتر بخوانید: تقویت بدن ضعیف به وسیله رژیم غذایی
با رژیم فستینگ چند کیلو کم میکنیم؟
اگرچه بسیاری از افراد با رژیم فستینگ موفق به کاهش وزن شدهاند، اما نتایج بسیار متغیر و شخصی هستند. برخی از افراد ممکن است در چند هفته اول نتایج قابل توجهی ببینند، در حالی که برخی دیگر نیاز به مدت زمان بیشتری دارند. با در نظر گرفتن عوامل گفته شده به طور معمول با توجه به تحقیقات متفاوت معمولا با انواع رژیم فستینگ لاغری حدود 250 الی 750 گرم در هفته قابل دستیابی است. بسیاری از عوامل مختلف وابسته به وضعیت فردی شما است و میتواند در مقدار وزنی که با رژیم فستینگ کاهش پیدا میکند تاثیر گذار باشد، در ادامه به تعدادی از مهم ترین عوامل در لاغری به وسیله رژیم فستینگ اشاره خواهیم داشت:
هدف وزنی:
– افراد با اهداف وزنی مختلف ممکن است نتایج متفاوتی با رژیم فستینگ داشته باشند. کسانی که به دنبال کاهش وزن اضافی هستند، احتمالاً به نتایج قابل توجهتری دست پیدا میکنند.
سطح فعالیت فیزیکی:
– سطح فعالیت فیزیکی شما نیز نقش مهمی در فرآیند کاهش وزن بازی میکند. ورزش منظم و فعالیت بدنی میتواند باعث افزایش سوختسوزی و در نتیجه، افزایش تأثیر رژیم فستینگ بر کاهش وزن شود.
نوع رژیم فستینگ:
– نوع رژیم فستینگی که انتخاب میکنید نیز میتواند تأثیر داشته باشد. برخی از افراد با الگوهای مختلف، مثل رژیم 16/8 یا رژیم 5:2، نتایج مختلفی داشتهاند.
وضعیت سلامتی:
– وضعیت سلامتی شما نیز میتواند تأثیرگذار باشد. برخی از افراد ممکن است به دلیل مشکلات سلامتی خاص، اثرات متفاوتی از رژیم فستینگ نسبت به دیگران داشته باشند.
رژیم غذایی در دورههای فاصله:
– نوع غذاهایی که در دورههای فاصله مصرف میکنید نیز مهم است. میزان کالری و ترکیب مواد غذایی میتواند تأثیر زیادی در میزان کاهش وزن داشته باشد.
مهمترین نکته این است که هر رژیمی برای هر فردی متفاوت است و باید با مشورت با متخصصان تغذیه و پزشک اجرا شود. همچنین، توصیه میشود هدف از کاهش وزن همواره بهبود سلامتی باشد و نه فقط تأثیر ظاهری.
مطالعه بیشتر: لاغری سریع؛ مهم ترین عوامل موثر + 4 مورد از بهترین رژیم ها
دوره های رژیم فستینگ و چند روزه است؟
در حین بحث درباره رژیمهای روزهداری، بسیاری از گزینهها و الگوها به ذهن میرسد، اما انواع رژیم فستینگ شامل 8 مدل محبوب می شوند که در این مقاله ما قصد داریم آنها را معرفی کنیم:
تاکید میشود که هر نوع رژیم فستینگی نیازمند توجه به نیازهای خاص هر فرد میباشد، انواع مختلف رژیم فستینگ به همراه الگوها و دورههای مختلف در پایین آمده اند.
رژیم 16/8 (ساعتهای غذاخوری و فاصلهی فستینگ):
– الگو: در این رژیم، شما 16 ساعت از 24 ساعت را بدون مصرف غذا در نظر میگیرید و سپس 8 ساعت را برای مصرف وعدههای غذایی خود اختصاص میدهید. مثلاً، از ساعت 12 ظهر تا 8 شب فاصله از مصرف غذا میکنید و در بقیه ساعات وعدههای غذایی خود را میخورید. این روش نسبتاً آسان است و میتوانید در طول این ۸ ساعت دو تا سه وعده غذایی مصرف کنید.
رژیم 5:2 (رژیم دو روزهی پایینکالری):
– الگو: در این رژیم، شما در دو روز از هفته (به عنوان مثال، دو روز پشت سر هم یا منتشر در هفته) مصرف کالری خود را به حداقل میرسانید، معمولاً تا 500-600 کالری. در سایر روزها، مصرف غذایی معمولی را ادامه میدهید.
رژیم 24 ساعته و رژیم 36 ساعته:
– رژیم 24 ساعته: در این رژیم، یک روز در هفته (یا بیشتر) را به محدودیت از مصرف غذا اختصاص میدهید و تا 24 ساعت از مصرف غذا خود داری میکنید.
– رژیم 36 ساعته: این رژیم به معنای فستینگ برای یک روز کامل و یک شب است. افراد ممکن است از ساعت 8 صبح یک روز تا 8 شب روز بعد فستینگ کنند.
رژیم هر دو روز یک وعده غذایی (Eat-Stop-Eat):
– الگو: در این رژیم، شما هر دو روز یک بار وعده غذایی را از دست میدهید. به عنوان مثال، از ساعت 8 صبح یک روز تا 8 صبح روز بعد فستینگ کرده و سپس یک وعده غذایی خود را میخورید. شما میتوانید در این مدت فقط نوشیدنیهای بدون کالری مصرف کنید.
رژیم واریوس:
– الگو: در این رژیم شما بهصورت ناقص روزه دارید، مثلاً یک روز غذا میخورید و یک روز نه و الگوهای مختلف فستینگ در هفته یا ماه تغییر میکند. به عنوان مثال، ممکن است یک هفته رژیم 16/8 را دنبال کنید و هفتهی بعد به رژیم 5:2 بروید.
رژیم 14/10 (ساعت های غذاخوری و فاصله ی فستینگ)
– الگو: در این رژیم، شما 10 ساعت برای غذاخوردن و 14 ساعت برای روزه داری دارید. مثلا میتوان از ساعت 10 صبح تا 8 شب غذا بخورید. این روش برای افرادی که ممکن است اخساس کنند 16 ساعت روزه داری برایشان سخت است، مناسب تر میباشد.
فستینگ 14/10 همچون 16/8 مزایای مشابه ای را میتواند برای کنرتل وزن و بهبون سلامتی فراهم نماید؛ اما ممکن است نیازمند زمان بیشتری برای مشاهده نتایج باشد.
رژیم فستینگ یک روز در میان
– الگو: شما یک روز در میان غذا میخورید .این مدل نسبت به مدل های قبلی سخت تر است
رژیم جنگجو (Warrior Diet):
– الگو: این رژیم شامل فستینگ در طول روز و مصرف یک وعده غذایی در شب است. در این رژیم، شما میتوانید غذاهای سالم و با فیبر بالا را در وعده شبانهتان مصرف کنید.
مواد غذایی مناسب برای رژیم فستینگ
رژیم فستینگ به معنای فاصلهگذاری از مصرف غذا در دورههای زمانی خاص است، اما در دورههای غذاخوری نیز مهم است که انتخابهای غذایی سالم داشته باشید. در اینجا چند نکته درباره غذاهای مناسب برای رژیم فستینگ آورده شده است:
مواد غذایی پرپروتئین:
– پروتئینها احساس اشباع و اشباع را افزایش میدهند و کمک به حفظ عضلات در دوران کاهش وزن میکنند. منابع پروتئین مانند گوشت ماهی، مرغ، تخم مرغ، لبنیات کم چرب، حبوبات، و سویا مناسب هستند.
میوهها و سبزیجات:
– این مواد غذایی حاوی فیبر هستند که احساس سیری را افزایش میدهند و به مدیریت وزن کمک میکنند. میوهها و سبزیجات باعث ارتقاء میزان مواد مغذی و آنتیاکسیدان در بدن میشوند. میتوانید در دورههای غذاخوری از آنها استفاده کنید.
مواد غذایی با کمترین شکر:
– انتخاب مواد غذایی با شکرها و کربوهیدراتهای پیچیده کم میزان، کمک به کاهش افزایش قند خون و سطوح انسولین میکند. غلات کامل، حبوبات، سبوسدارها و سبزیجات خرد شده به عنوان منابع کم چرب و پرفیبر مناسب هستند.
مواد غذایی با چربیهای سالم:
– انتخاب چربیهای نیمه اشباع و اشباع کمتر مثل روغنهای نباتی، ماهیهای چرب (مثل ماهیهایی که حاوی امگا-3 هستند) و آووکادو میتواند به مدیریت وزن و حفظ سلامت قلب کمک کند.
میانوعدههای سالم:
– استفاده از میانوعدههایی که حاوی پروتئین، میوه، سبزیجات یا مواد غذایی سالم هستند، میتواند احساس گرسنگی را کاهش دهد و انرژی را تا زمان وعدههای اصلی حفظ کند.
مایعات بدون کالری:
– همیشه به مقدار کافی آب بنوشید. در دورههای فاصله، میتوانید از نوشیدنیهای بدون کالری مانند آب معطر با آب لیمو، چای سبز یا قهوه بدون قند استفاده کنید.
توجه داشته باشید که این توصیهها تا مدت زمانی که بدن شما به دورههای فاصله از مصرف غذا عادت کند ممکن است متغیر باشند.
مطالعه بیشتر: رفع گرسنگی در رژیم
نمونه برنامه رژیم فستینگ
زمانی که اسم برنامه رژیمی فستینگ به گوش ما میخورد غذا نخوردن و یا کم نخوردن در یادمان می آید. اما یک برنامه رژیمی فستینگ میتواند شامل اناوع مختلفی از غذا و مقادیر مختلفی از میان وعده ها نیز باشد. در ادامه به یک نمونه برنامه رژیم فستینگ هفت روزه خواهیم پرداخت.
روز 1
- ناهار: سالاد کینوا با سبزیجات تازه، آووکادو و چند قاشق روغن زیتون
- میانوعده: ماست یونانی با چند گردو و عسل
- شام: مرغ گریل شده با سبزیجات بخارپز (مثل بروکلی و هویج) و یک وعده برنج قهوهای
روز 2
- ناهار: سینه بوقلمون با نان سبوسدار، کاهو، گوجهفرنگی و سس ماست
- میانوعده: یک عدد سیب و کمی بادام
- شام: ماهی قزلآلا با لیمو و ادویهجات همراه با کدو سبز سرخ شده
روز 3
- ناهار: پاستا با سس گوجهفرنگی خانگی، اسفناج و پنیر پارمزان
- میانوعده: هویج و خیار با حمص
- شام: خوراک عدس و سبزیجات، همراه با نان جو
روز 4
- ناهار: املت سبزیجات (شامل فلفل دلمهای، پیاز و گوجهفرنگی) با نان تست کامل
- میانوعده: موز خرد شده با کره بادام
- شام: گوشت قرمز کمچرب کبابی با مخلوط سبزیجات مخصوص (مثل زعفران و بادمجان)
روز 5
- ناهار: سوپ سبزیجات با نان سبوسدار
- میانوعده: پنیر فیلا و انگور
- شام: لازانیا سبزیجات با پنیر و سالاد کنار آن
روز 6
- ناهار: سالاد یونانی با فتا، زیتون و سبزیجات تازه
- میانوعده: ماست میوهای و دانه چیا
- شام: مرغ با سس نارنجی و برنج قهوهای و سبزیجات بخارپز
روز 7
- ناهار: تاکو با تولیدات گیاهی، گوشت چرخ کرده کمچرب و سبزیجات
- میانوعده: دانههای کدو و تکههای نارنگی
- شام: پیتزا خانگی با نان کامل و سبزیجات و پنیر
جهت مطالعه میان وعده رژیمی سیر کننده کلیک کنید
ممنوعه ها در رژیم فستینگ
در رژیم فستینگ، انتخاب مواد غذایی مهم است و برخی مواد غذایی ممکن است در دورههای فاصله از مصرف غذا یا حتی در دورههای غذاخوری محدود شوند. در زیر، مواد غذایی ممنوعه یا قابل محدود کردن در رژیم فستینگ آورده شدهاند:
مواد غذایی پرقند و پرچرب:
– مصرف غذاهای پرقند و پرچرب در دورههای فاصله از مصرف غذا ممکن است باعث افزایش سطوح قند خون و افزایش انسولین شود. بنابراین، باید از مصرف بالای شکر، شیرینیها، تنقلات و غذاهای با چربی اشباع بپرهیزید.
شیرینیها و نوشیدنیهای قندی:
– مصرف شکر، نوشابههای قندی، آبمیوههای شیرین شده و سایر نوشیدنیهای قندی در دورههای فاصله از مصرف غذا توصیه نمیشود. این مواد ممکن است اثرات مخربی بر سطوح قند خون و احساس گرسنگی داشته باشند.
غذاهای پرنمک:
– غذاهای پرنمک ممکن است باعث احتباس آب در بدن شوند و باعث افزایش حجم خون شود. از مصرف اضافه نمک در غذاها و محصولات فراوردههای غذایی باید خودداری کنید.
غذاهای پرپروتئین با چربی اضافه:
– مصرف گوشتها و دیگر منابع پروتئین با چربی اضافه در دورههای فاصله از مصرف غذا ممکن است باعث افزایش مصرف کالری شود. بنابراین، از گوشتها با چربی زیاد و محصولات لبنی با چربی بالا باید محدودیت داشته باشید.
مصرف افراطی غذا:
– مصرف غذاها به صورت افراطی در دورههای فاصله از مصرف غذا ممکن است باعث افزایش وزن شود. به هنگام شروع دورههای غذاخوری، میزان مصرف غذاها را کنترل کنید.
مواد غذایی حاوی کافئین و الکل:
– الکل و مصرف زیاد کافئین ممکن است تأثیرات ناخواسته در سیستم عصبی و انرژی بدن داشته باشند. در دورههای فاصله از مصرف غذا، مصرف آنها را کاهش دهید.
عوارض جانبی رژیم فستینگ
رژیمهای فستینگ ممکن است باعث عوارض جانبی شود، مخصوصاً اگر به نحوهی صحیحی اجرا نشوند یا اگر برخی افراد به دلیل وضعیتهای خاص به آنها واکنش نشان دهند. در زیر، عوارض جانبی ممکن از رژیمهای فستینگ آورده شده است:
افزایش احساس گرسنگی:
– در دورههای فاصله از مصرف غذا، ممکن است احساس گرسنگی بیشتری داشته باشید که برخی افراد را متوقف از ادامه رژیم فستینگ میکند.
اختلال در خواب:
– برخی افراد ممکن است در دورههای فاصله از مصرف غذا با مشکلات خواب مواجه شوند. این مسئله ممکن است به علت تغییرات هورمونی یا افزایش استرس باشد.
افت انرژی و اضطراب:
– در دورههای فاصله از مصرف غذا، ممکن است انرژی شما کاهش یابد که باعث احساس خستگی، کاهش تمرکز، و حتی اضطراب شود.
تغییرات در میزان قند خون:
– برخی افراد ممکن است تغییرات در میزان قند خون خود را تجربه کنند، به خصوص افراد با مشکلات قندی یا دیابت.
سردرد و دیگر علائم فیزیکی:
– برخی افراد ممکن است در دورههای فاصله از مصرف غذا با سردرد، دیزینسی، یا دیگر علائم فیزیکی روبرو شوند.
اختلال در چربی خون:
– ممکن است در برخی افراد تغییرات در سطح چربیهای خون ایجاد شود. برای مثال، افزایش سطح کلسترول.
مشکلات گوارشی:
– برخی افراد ممکن است در دورههای فاصله از مصرف غذا با مشکلات گوارشی مانند تهوع یا زخم معده مواجه شوند.
تغییرات در شاخصهای سلامت:
– در برخی موارد، رژیم فستینگ ممکن است تغییراتی در شاخصهای سلامت مثل فشار خون، ضربان قلب، و وزن ایجاد کند.
سخن نهایی
در این مقاله، به بررسی مفاهیم و اصول رژیم فستینگ یا روزه داری پرداختیم و نقاط مهمی را در خصوص این روش تغذیهای از جمله انواع رژیم فستینگ، مزایا و معایب، نمونه برنامه رژیمی و… مورد بحث و بررسی قرار دادیم. رژیم فستینگ یک روش متنوع و چندگانه است که با استفاده از دورههای زمانی محدودیت در مصرف غذا، اهداف متنوعی از جمله کاهش وزن، بهبود سلامتی قلبی، کنترل قند خون، و حتی افزایش تمرکز را پشتیبانی میکند.
در پایان، هرچند که رژیم فستینگ میتواند گزینهای موثر برای کسانی باشد که به دنبال راهکارهای متنوع برای بهبود سلامتی و کنترل وزن هستند، اما همواره اهمیت دارد که هر تغییر در رژیم غذایی با توجه به ویژگیهای فردی و شرایط سلامتی انجام شود. تصمیمگیری در مورد انتخاب رژیم فستینگ نیاز به اطلاعات کافی، توجه به وضعیت سلامت، و مشورت با متخصصان تغذیه دارد.
منبع: www.hopkinsmedicine.org
ممنونم از مطالب بسیار کاربردی که ب صورت رایگان در اختیار عموم قرار داده اید عالی بود.
مقاله مفیدی بود
ممنون نکاتی که گفتید خوب بود
توضیحات کامل
ورزشکارا اصلا به این رژیم فکر هم نکنند!
فستینگ به درد افراد کم تحرک می خوره
بدنساز فستینگ کنه می میره 🙂
جالب به نظر میاد
بنظرم روی جمع بندی مطالب وفت بیشتری بزارید